De Stijl en NU verder

Op zoek naar de elementaire esthetiek – een hommage aan Mondriaan en Rietveld door Shigeru Uchida

In 2017 werd er in heel Nederland door verschillende musea en galeries stilgestaan bij de 100ste verjaardag van kunstbeweging De Stijl. De eerste tentoonstelling in Galerie De Pastoe Fabriek ging in op het gegeven dat De Stijl nog altijd een grote inspiratiebron vormt voor veel hedendaagse vormgevers, architecten en kunstenaars. De kunstenaars van De Stijl legden de basis voor het design van nu. Zij ontwikkelden een tijdloze stijl waarin het draaide om dynamiek en schoonheid.

Zij geloofden dat nieuwe kunst kon leiden tot een moderne en betere samenleving. Met hun ideeën en ontwerpen maakten zij de weg vrij voor ontwerpers die na hen kwamen. Een betere, hoopvolle toekomst, geloof in vooruitgang, optimisme en humor, dat is De Stijl. Zonder dat iedereen zich dat realiseert, voelen we de invloed van De Stijl in onze manier van leven. De indeling van onze woonkamer bijvoorbeeld zou zonder deze kunstenaars heel anders zijn geweest.

Met het thema ‘De Stijl en NU verder’ wilden wij die behoefte aan zuiverheid opnieuw aan de orde stellen. Op zoek naar de elementaire esthetiek – een hommage aan Mondriaan en Rietveld door Shigeru Uchida.

Shigeru Uchida

Shigeru Uchida (1943 -2016) was jarenlang Pastoe’s belangrijkste ontwerper. Hij was van mening dat we in de 20ste eeuw aan het belang van alleen het uiterlijk te veel waarde toekennen en dat design de krachten tussen mens, maatschappij en natuur weer in harmonie moet brengen. Dat het naast de zuivere vorm moet gaan om de inhoud, het geestelijke, de intrinsieke schoonheid. En dat vereist ontwerpen vanuit het hart, waarbij de details bepalend zijn. Bij Uchida gaat het om engagement, historisch besef, betrokkenheid en kwaliteit. Het heeft ook met geduld, aandacht en concentratie te maken.

Deze ontwerpvisie wordt als het ware samengebald in zijn ontwerp voor een theeruimte, die in de tentoonstelling te zien zal zijn. De GYO-AN is gebaseerd op de natuur, de takken van een boom. Het theehuis straalt natuurlijke rust uit, is ruimtelijk door zijn transparantie en gaat over de relatie tussen mensen, de samenleving en de natuur. Het is een ruimte voor de geest, waarbij er eerbied is voor het herstellen van de band met de natuur en opnieuw de rust vinden voor jezelf en de omgeving.

In de tentoonstelling werd een 20 tal producten gepresenteerd, van hout en metaal, van gelakt in kleur tot houtfineer, altijd ruimtelijk vormgegeven met het theehuis als vertrekpunt.



Het werk van Uchida is altijd een uitwisseling tussen het heden en het verleden, voorbijgaand aan de commerciële styling van vandaag en valse historische reconstructies. Voor hem is ethiek een klein deel van het grote esthetische probleem in de wereld. Uchida representeert het alternatief, het streven naar de kwaliteit van verwantschap tussen mensen en functies. Het principe van het verbinden, van de harmonie van de materialen, van de kleuren, van de verstilling, van vorm in de functie van duurzame schoonheid. Bij de tentoonstelling werd dit principe met film en beelden ondersteund.

We zagen de tentoonstelling als een statement, voor hoe design op een verantwoordelijke, duurzame, esthetische wijze een bijdrage kan leveren aan een betere samenleving. Een inspiratiebron voor de hedendaagse generatie ontwerpers, om de vernieuwing te zoeken in goede producten, producten met een toegevoegde waarde voor die samenleving.

De tentoonstelling werd georganiseerd in samenwerking met de Uchida Design Studio.


Lezingen

Rietveld
8 oktober 2017

Het enige grootschalige woningbouwproject dat Rietveld heeft gerealiseerd staat in de wijk Hoograven, een naoorlogse uitbreiding van de stad Utrecht…

Meer informatie

Houdbare moderniteit
12 november 2017

Sprekers: Hubert Jan Henket (architect), Florian Idenburg (architect, SO-IL) en Kristian Koreman (architect, ZUS architecten). Moderator: Pieter Hooimeijer…

Meer informatie

En NU verder
10 december 2017

Vertoning documentaire ‘Alles moet nieuw’ (Piet Zwart door Sherman de Jesus) en ‘interview met Wim Crouwel’ (door Max Bruinsma). Moderator: Frederike Huygen…

Meer informatie

Contact opnemen

Heeft u een vraag over de tentoonstelling of een van de lezingen? Nee dan contact met ons op!